ALAN SEÇİMİ

1999 yılından itibaren uygulanan Öğrenci Seçme Sınavı adayların tercihlerinde liseden mezun oldukları alanın önemini arttırmıştır. 1999 öncesinde yapılan tercihlerde aday Fen alanı çıkışlı olmasına rağmen hukuk fakültesini tercih edebiliyordu ve ortaöğretim başarı puanının katsayısında bir düşme olmuyordu. Oysa ki yeni sistemde ÖSYM, lise alanlarının hazırladığı yükseköğretim programlarını belirlemiştir.

Aday bu programların dışına çıkıp tercih yaptığında ortaöğretim başarı puanının katsayısı düşürüldüğünden önemli ölçüde puan kaybına uğramaktadır. Bundan dolayı lise birinci sınıfın sonunda seçilen alan önemli ölçüde de meslek seçimidir. Yönetmeliğin bazı esasları anlatılırken değinileceği gibi öğrencinin 10 sınıfta bir alana yönelirken ; okul müdür yardımcısının, sınıf öğretmeninin, rehber öğretmenin ve velinin görüşü alınmaktadır (Alanın belirlenmesi demek daha önce de belirtildiği gibi aynı zamanda öğrencinin meslek alnının da belirlenmesi demektir). Okul personeli sizin bir alana yönelebilmeniz için uygulamada daha çok başarı durumunuza bakacaktır.

1) ALAN SEÇİMİ NE ZAMAN YAPILIR ?

Liselerde sınıf geçme yönetmeliğinin 45. Maddesi gereği alan seçimi 9. Sınıfın sonunda yapılır. Ancak bu seçim 9. Sınıfın başında planlanmalıdır. Çünkü bir öğrencinin belirli bir alanı seçebilmesi için o alanın kaynak derslerinin yıl sonu ağırlıklı ortalamasının belirli bir barajın üstünde olması gerekir.

O halde bir öğrenci 9. Sınıfın başında seçeceği alanı belirlemeli ve seçeceği alanın kaynak derslerinin notlarını barajın üstüne çıkarmaya çalışmalıdır. 9. Sınıfın sonundan başlamak üzere yaz boyunca okullar açılıncaya kadar alan seçimi yapılabilir. Nakillerde ve değişikliklerde bu süre okulların açılmasını takip eden ilk bir aya kadar uzatılabilir.

2) ALANLAR NASIL BELİRLENİR ?

Alanların belirlenmesinde öğrencinin 9. Sınıf notlarına ve kendi isteğine, öğrenci velisinin yazılı isteğine, ilgili müdür yardımcısının görüşüne, sınıf öğretmeni ve rehber öğretmenin görüşüne başvurularak karar verilir.

Öğrenci Başarısı:

Öğrencilerin belirli bir alana yönelebilmesi için 9. Sınıf sonunda o alanla ilgili derslerin ağırlıklı not ortalaması 3 ve daha yukarı olması gerekir.

Eğer öğrencinin yıl sonu ortalaması birden çok  alan için yeterli ise istediği alanı seçebilir. Bu durumdaki öğrenciler ders yılının başlamasını takip eden 1 ay içinde alan değişikliği de yapabilir.

Eğer öğrenci hiçbir alan için bu şartları taşımıyorsa en yüksek ortalamaya sahip olduğu alana yönlendirilir. Öğrenciler şartlarını taşıdıkları birden fazla alandan herhangi birinin tercih edebilir. Eğer şartlarını taşımadığı bir alanı arzu ediyorsa; seçtiği alanı tercih eden en düşük not ortalamalı öğrenciden ortalamasının yüksek olması yeterli kabul edilir.

İdare, Rehber Öğretmen, Öğretmenler, Öğrenci ve Velisinin Görüşü :

Okulda müdür yardımcısı nezaretinde sınıf öğretmeni ve rehber öğretmenin yardımı ile öğrenci ve velinin görüşü alınarak ortak olarak karar verilir. Bu karar için öğrencinin yukarıdaki şartları taşıması gerekir 

Alan seçiminde koşul; öğrencinin alana kaynaklık eden derslerden ağırlıklı ortalamanın 3.00 ve üstünde olmasıdır.

Ortalaması tüm alanları tutan öğrenci istediği alana yönelebilir.

Öğrencinin ortalamaları hiçbir alan için yeterli değilse, alanlara kaynaklık eden derslerin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması, hangi alan için daha yüksek ise o alana yönlendirilir. 

Öğrenci yöneldiği veya yönlendirildiği alan yerine başka bir alana devam etmek istiyorsa; devam etmek istediği alanı seçen öğrencilerin ağırlıklı ortalaması en düşük olan dikkate alınır. Öğrencinin alanla ilgili ağırlıklı ortalaması o öğrencininkine eşit veya üstünde ise, öğrenci istediği alana devam ettirilir. 

Örnek  :

Sosyal bilimler alanına yönlendirilmiş bir öğrenci Türkçe – Matematik alanına geçmek istemekte ve Türkçe – Matematikle ilgili ağırlıklı ortalaması 2,37’dir.

Türkçe –Matematik alanına en düşük ortalamayla giren öğrencinin ortalaması da 2,31’dir. Bu durumda öğrenci Türkçe – matematik alanında okumaya hak kazanmıştır.

3) DERSLERİN SEÇİMİ

Ders yılı sonunda okulun bina ve imkanları, öğretmen durumu dikkate alınarak açılabilecek alan/bölüm seçmeli ve seçmeli derslerin tümü idarece ilan edilir.

Ders kesimini takip eden 10 gün ve kesimden sonra 10 gün toplam 20 gün içinde ilan edilen dersler arasından seçim yapılır.

Seçimde sınıf öğretmeni, veli ve öğrenci birlikte karar verirler. Veli tarafından yazılı olarak müdürlüğe bildirilir. Ders seçiminde sınıf öğretmeni öğrenci gelişim dosyasındaki bilgilerin geçmiş yıllardaki başarısını dikkate alır.  

4) ALAN SEÇİMİNİN ÜNİVERSİTE PUANINA ETKİSİ

Eğer öğrenciler alan seçimini doğru yapmazlarsa akranlarına göre 9-24 arasında değişen bir puan kaybına uğrayacaklardır. Bu da ortalama 100.000 kişinin gerisinde kalma anlamına gelir. Hangi alanın üniversiteye girişte etkili olacağı ÖSYM’nin giriş kılavuzunda verilmiştir. Öğrenciler  9. Sınıf sonunda bu kılavuzdaki bilgilere bakarak alan seçimini yapmaları gerekecektir.

Alan seçimi bir anlamda hayat boyu sürdürülecek mesleğin seçimi anlamına gelmektedir. Öğrenciler kendi alanı dışındaki okulları da kazanabilirler ancak, bunun çok zor olduğu herkesçe bilinmelidir.

Seçilen alana uygun tercih yapılması halinde Ağırlıklı Orta Öğretim Puanı (AOBP) 0.5 katsayısı ile, farklı tercih yapılırsa 0,2 katsayı ile çarpılacaktır.

Örneğin, öğrencimiz fen alanında okumaktadır ve AOBP-SAY = 80'dir. Eğer Fen alanından (Mühendislik, Tıp, İşletme vb.) tercih yaparsa AOBP-SAY = 80 x 0.5= 40 puan; eğer alan dışı (Hukuk, Uluslararası İlişkiler vb.) AOBP-SAY = 80 X 0.2 = 16 puan alacaktır. AOBP’nın 80-30 arasında değiştiği düşünülürse puan farkının 9-24 puan arasında değişme göstereceği muhakkaktır.

Öğrenci başarısının değerlendirilmesinde 5'li not düzeni kullanılır.

Not: Puanların aritmetik ortalaması alınırken, yarım ve yarımdan büyük kesirler tama yükseltilir. Yarımdan küçük kesirler dikkate alınmaz.

Yıl Sonu Başarısı Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Bir dersin yıl sonu notu:

Birinci ve ikinci dönem notlarının aritmetik ortalamasıdır

Hiç dönem notu yoksa yetiştirme programında alınan nottur.

Ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavları sonunda sınava girilen ders/derslerin en son belirlenmiş yıl sonu notu ile sınavda alınan notun aritmetik ortalamasıdır.

Başka bir okuldan nakil olarak gelen öğrencilerin önceki okulunda aldığı dersler ile yeni okulundaki dersler farklı olduğunda, bir dönem notu alınabilecek kadar süre bulunması durumunda yeni dersten alınan ikinci dönem notudur. Yeterli süre bulunmaması durumunda ise önceki okulda alınan dersin puanlarına göre belirlenen dönem notudur.

Özre dayalı bir sebeple bir dersten yalnız bir dönem notu almış olan öğrencinin bu notu, yıl sonu notu sayılır.

Herhangi Bir Dersten Başarılı Sayılmanın Koşulları Nelerdir?

Ders yılı sonunda ikinci dönem notunun en az "Geçer"; ancak, birinci dönem notu "Etkisiz" ise, ikinci dönem notu en az "orta",

Yalnız bir dönem notu aldığı derste, dönem notunun en az "Geçer" olması gerekir

Sınıf Geçme Sisteminde Okutulacak Dersler Nelerdir?

Öğrencilerin yönelecekleri alanın özelliklerine göre okutulacak dersler :

- Ortak genel kültür dersleri,

- Alan dersleri,

- Alan seçmeli dersleri,

- Diğer seçmeli derslerden oluşur.

Ortak Genel Kültür Dersleri Nedir?

Ortak genel kültür dersleri, her öğrencinin okulu bitirinceye kadar almakla yükümlü olduğu derslerdir.

Alan Dersleri Nedir?

Öğrenciyi, girmeyi hedeflediği yükseköğretim dalına veya mesleğe yönelten ve ona bu yönde gelişme olanağı sağlayan derslerdir.

Alan Seçmeli Dersleri Nedir?

Öğrenciye, yöneldiği alanda kendini geliştirme olanağı sağlayan derslerdir. Alan Seçmeli derslerden alınabilecek derslerin isimleri (53–58 ) sayfalardaki tablolarda belirtmiştir. Bu derslerden alınabilecek toplam ders saati yönetmelikçe belirlenmiştir.

Seçmeli Dersler Nedir?

Ortak genel kültür, alan dersleri ile alan seçmeli dersleri dışında kalan; öğrencilerin ilgi ve istekleri doğrultusunda çeşitli programlarda ilerlemelerini, kişisel yeteneklerini geliştirmelerini sağlayan derslerdir. Seçmeli derslerden alınabilecek dersler 53–58 sayfalarda belirtilmiştir. Bu derslerden alınabilecek toplam ders saatleri de yönetmelikçe belirlenmiştir.

Derslerin Seçimi Nasıl Gerçekleştirilir?

Okuduğunuz ders yılı sonunda, bir sonraki ders yılı ile ilgili okutulacak seçmeli dersler ile alan seçmeli derslerinin tümü ilan edilir. Ders bitiminin 10 gün öncesinden 10 gün sonrasına kadar (20 gün içerisinde), ilan edilen bu dersler arasından sınıf öğretmeni veli ve öğrencinin katılımı ile öğrencinin okumak istediği alan seçmeli dersleri ve diğer seçmeli dersler belirlenir. Belirlenen dersler öğrenci veya velisi tarafından okul müdürlüğüne yazılı olarak bildirilir.

Alan seçmeli dersleri ve diğer seçmeli derslerin seçiminde;

Öğrencinin önceki yıllara ait başarısı ve derslerdeki başarı grafiği,

Yönelmek istediği veya yöneldiği alanda alması gereken dersler,

Hangi sınıflarda hangi derslerin alınmasının uygun olacağı, gibi hususlar göz önünde bulundurulur. 

Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

MADDE 1 – 8/12/2004 tarihli ve 25664 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (ş) ve (t) bentleri eklenmiştir.
"ş) Hazırlık Sınıfı: 9 uncu sınıftan önce öğrencilere Türkçe ve yabancı dilde dinleme, anlama; okuma, anlama; konuşma ve yazma becerileri kazandırmayı amaçlayan sınıfı,"
"t) Yeterlik Sınavı: Hazırlık sınıfı bulunan okul/kurumlarda öğrencilerin birinci yabancı dil ve Türkçe dersinde yeterliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılan sınavı"
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin beşinci, altıncı ve sekizinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Alan seçimi, ders kesiminden itibaren Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavlarının bitimini izleyen 10 iş günü içinde yapılır. Ancak, okul yönetimince kabul edilen zorunlu ve bu Yönetmelikte belirtilen özüre dayalı hâllerde yeni ders yılının başlamasına kadar geçen sürede de şartları taşıyan öğrenciler alan seçimi ve değişikliği yapabilirler. "
"10 uncu sınıf sonunda;
a) Bir üst sınıfa geçen öğrenciler, ders kesiminden itibaren Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavlarının bitimini izleyen 10 iş günü içinde not şartı aranmaksızın alanını değiştirebilir. Ancak, alanını değiştiren öğrenci, yöneldiği yeni alana ait alt sınıfın görmediği alan dersleri ile gördüğü hâlde haftalık ders saati sayısı farkı bir ders saatinden fazla olan alan derslerinden sorumlu tutulur ve bu derslerden sorumluluk sınavları döneminde sınava alınır. Öğrenci, yeni alanında okutulmayan önceki alanına ait sorumlu olduğu alan derslerinden muaf tutulur. Ancak, sorumlu olduğu diğer derslerin sorumluluğu devam eder. Bu maddenin sekizinci fıkrasında belirtilen hâller dışında alan değişikliği öğrenim süresince bir defa yapılır.
b) Sınıf tekrarına kalan öğrenciler, Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavlarının bitimini izleyen 10 iş günü içinde not şartı aranmaksızın aynı sınıfı tekrar etmek şartıyla alanını değiştirebilir.
c) Mesleki ve teknik ortaöğretimde, alan/dal seçimi ve değiştirilmesiyle ilgili iş ve işlemler 3/7/2002 tarihli ve 24804 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır."
"Nakli yapılan öğrencilerden geldiği okulda alanı bulunmayanlar, kendisinin ve velisinin isteği de dikkate alınarak uygun bir alana yönlendirilir. Bu şekilde alan değiştiren öğrenciler, yöneldiği yeni alana ait alt sınıf veya sınıflarda görmediği alan dersleri ile gördüğü hâlde haftalık ders saati sayısı farkı bir ders saatinden fazla olan alan derslerinden sorumlu tutulur. Yeni alanında okutulmayan önceki alanına ait sorumlu olduğu alan derslerinden muaf tutulur. Ancak, sorumlu olduğu diğer derslerden sorumluluğu devam eder."
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Birinci ve ikinci dönem başı ile ders kesiminden sonra olmak üzere bir öğretim yılında üç kez zümre öğretmenler kurulu toplantısı yapılması esastır. Ayrıca ihtiyaç hâlinde bunların dışında da zümre öğretmenler kurulu toplanabilir. Toplantıya ilişkin yazılı çağrı okul müdürlüğünce yapılır."
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 28 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin 3 nolu alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"3) İki dönem notu alınabilecek kadar süre bulunması hâlinde hazırlık sınıfı bulunan okulların hazırlık sınıflarından hazırlık sınıfı bulunmayan okulların 9 uncu sınıflarına nakil veya geçiş yapan öğrencilerin dönem notları, bu madde hükümlerine göre belirlenir."
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile ikinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"b) Yetiştirme programını gerektiren sebeplerden dolayı iki döneme ait puan bulunmaması hâlinde yetiştirme programından alınan puanların aritmetik ortalamasından elde edilen puandır. Alan değişikliği sebebiyle iki döneme ait puan bulunmaması durumunda sorumluluk sınavında elde edilen puandır. Bir dönem puanının bulunması hâlinde ise bu dönem puanı ile yetiştirme programında alınan puanların aritmetik ortalamasından elde edilen puanın aritmetik ortalamasıdır."
"b) Yetiştirme programını gerektiren sebeplerden dolayı iki döneme ait not bulunmaması hâlinde yetiştirme programı puanından elde edilen nottur.Alan değişikliği sebebiyle iki döneme ait notun bulunmaması hâlinde sorumluluk sınavı puanından elde edilen nottur. Bir dönem notunun bulunması hâlinde ise bu dönem notu ile yetiştirme programı notunun aritmetik ortalamasıdır."
MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Okul türlerine göre hazırlık sınıfı dışında diğer sınıflarda Kurulca belirlenen yıl sonu başarı ortalaması ile başarılı sayılamayacak derslerin dışındaki derslerden başarısızlığı bulunan öğrencilerden yıl sonu başarı notu;"
MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 34 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 34 – Doğrudan veya yıl sonu başarı notu ile sınıfını geçemeyen öğrencilerden; 9 uncu sınıfta en fazla 3, 10 uncu ve 11 inci sınıflarda ise en fazla 2 dersten başarısız olanlar sorumlu olarak bir üst sınıfa devam ederler. Ancak, alt sınıflar da dâhil toplam 5 den fazla sorumlu dersi bulunanlar başarısız sayılır. Alan değişikliğinden dolayı sorumlu olunan dersler bu sayıya dâhil edilmez.
Sorumluluk, o dersin sorumluluk sınavında başarılı olunması hâlinde kalkar.
Hazırlık sınıfından sorumlu olarak 9 uncu sınıfa geçilmez."
MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 35 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Hazırlık Sınıfında Yeterlik Sınavı ve Dokuzuncu Sınıfa Geçiş
MADDE 35 – Hazırlık sınıfında sınıf geçme, birinci yabancı dil dersi ile Türkçe dersindeki başarı durumlarına göre tespit edilir. Diğer derslerdeki başarı durumu, öğrencinin ödüllendirilmesinde dikkate alınır. Mezuniyet ve benzeri puanların belirlenmesinde dikkate alınmaz.
Hazırlık sınıfında öğrenim görmeden aynı okulun 9 uncu sınıfına doğrudan geçmek isteyen öğrencilerin velileri, yeterlik sınavından 5 gün önce okul yönetimine yazılı olarak başvururlar. Başvurusu alınan öğrenciler, birinci yabancı dil dersi ile Türkçe dersinden ders yılının ilk haftası içinde yeterlik sınavına alınırlar. Bu sınavlar, ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavları usul ve esaslarına göre yapılır. Her iki dersten de en az 3 alan öğrenciler başarılı sayılarak 9 uncu sınıfa devam ettirilirler.
Hazırlık sınıfında sınıf geçmeye esas derslerden ders yılı sonunda başarılı olamayan öğrenciler, ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavları döneminde sınava alınırlar. Yabancı dil dersi ile Türkçe dersi sınavlardan en az 2 alan öğrenciler başarılı sayılır, başarısız olanlar ise bir yıl daha hazırlık sınıfına devam ederler. İkinci yılda da hazırlık sınıfında başarısız olan öğrencilerin okulla ilişkisi kesilir. Bu öğrencilerin sınavsız öğrenci alan diğer okulların 9 uncu sınıfına kayıtları, okulların özel yönetmelikleri ile ilgi diğer mevzuat hükümlerine göre yapılır.
İki dönem notu alınabilecek kadar süre bulunması hâlinde hazırlık sınıfından, hazırlık sınıfı bulunmayan diğer okulların 9 uncu sınıfına; hazırlık sınıfı bulunmayan diğer okulların 9 uncu sınıfından hazırlık sınıfına nakil veya geçiş, okulların özel yönetmelikleri ile ilgi diğer mevzuat hükümlerine göre yapılır."
MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Devamsızlık nedeniyle 12 nci sınıfta başarısız duruma düşen öğrenciler 12 nci sınıfı tekrar ederler. Ayrıca, mezun olamayan 12 nci sınıf öğrencilerinden sınıf tekrar etme hakkı bulunanlar da başarısız olunan ders sayısına bakılmaksızın sınıf tekrar edebilirler. Ancak, sınıf tekrar etmek istemeyen öğrenciler, başarısız olunan derslerden sorumluluk sınavı dönemlerinde sınava alınırlar."
MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin 37 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Ders yılı içinde öğretmensizlik, doğal afet, salgın hastalık, olağanüstü hâl ve benzeri sebeplerle bir ya da iki dönem notu bulunmayan dersler için ders yılının ikinci döneminden, yeni öğretim yılının başlamasına kadar olan sürede yetiştirme programı uygulanır. Bu programlarda görev alacak öğretmenler, il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince görevlendirilir. Diğer kurumlardan görevlendirilen öğretmenler hakkında kurumlarına bilgi verilir. Bu programda işlenecek konular ve programın süresi, bir dönemdeki ders saati toplamından az olmamak üzere okul müdürü ile programı uygulayacak öğretmen veya öğretmenlerce belirlenir. Ancak, programda öngörülen konuların tamamlatılması esastır. Dersin haftalık ders saati sayısı dikkate alınarak öğrencilere yeterli sayıda yazılı ve sözlü puanı verilir. Dönem ve yıl sonu puanı ve notu bu puanlara göre belirlenir."
MADDE 11 – Aynı Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yeralan "7 iş günü" ibaresi "5 iş günü" olarak değiştirilmiştir.
MADDE 12 – Aynı Yönetmeliğin 41 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 41 – Öğrenciler ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavları döneminde;
a) Devam ettikleri ve öğrenim gördükleri sınıfta başarılı ve başarısız olunan en fazla 4 dersten ortalama yükseltme sınavına,
b) Önceki yıllardan sorumlu olunan derslerden sorumluluk sınavına
alınırlar.
Bu sınavlar, ders kesiminden bir hafta sonra başlar ve süresi üç haftayı geçmez.
Sorumlu ders/dersleri bulunan öğrenciler, eylül ayının ilk haftası ile ikinci dönemin ilk haftasında da sorumluluk sınavlarına alınırlar.
Bu sınavlar, gerektiğinde cumartesi ve pazar günleri ile çalışma saatleri dışında da yapılır. Sınavlar için ayrılan sürenin yetmemesi durumunda, aynı günde en fazla 3 sınav yapılabilir."
MADDE 13 – Aynı Yönetmeliğin 42 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 42 – Ortalama yükseltme sınavına girilecek dersler; öğrenci, veli ve sınıf rehber öğretmeninin iş birliği ile belirlenir ve öğrenci veya veli tarafından ders kesimini izleyen 5 iş günü içinde, örneğine uygun dilekçe ile okul müdürlüğüne bildirilir. Sınav programında yer alması düşünülen dersler program ilan edilmeden önce değiştirilebilir.
Ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavlarına alınacak öğrenciler ve sınavı yapılacak dersler ile ilgili hazırlanan listeler sınavların başlamasından 5 iş günü öncesinde okul müdürlüğünce ilan edilir."
MADDE 14 – Aynı Yönetmeliğin 44 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "7 iş günü" ibaresi "5 iş günü" olarak değiştirilmiştir.
MADDE 15 – Aynı Yönetmeliğin 61 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"b) Ders yılı sonunda mezun olabilecek durumda olmasına rağmen ortalama yükseltme sınavı ile sorumluluk sınavlarına girenler için bu sınav dönemlerinin,"
MADDE 16 – Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 6 – 2007-2008 Öğretim Yılında 11 inci sınıfta öğrenim gören öğrenciler, bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin altıncı fıkrasına göre alan değiştirebilir.
MADDE 17 – Aynı Yönetmeliğin Geçici 3 üncü maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.”
MADDE 18 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 19 – Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.

Sorumluluk sınavı nedir?

Sorumluluk sınavları, ders yılının ikinci döneminin başında ve ortalama yükseltme sınavları sonunda olmak üzere bir öğretim yılında iki defa yapılır. Öğrenciler, okulla ilişkileri kesilinceye kadar sorumluluk sınavlarına girebilirler. Son sınıflara devam eden öğrenciler, ikinci ortalama yükseltme sınavı ile birlikte alt sınıflarda başarısız oldukları derslerden ayrıca sorumluluk sınavlarına alınırlar.

Sorumlu Olarak Sınıf Geçmenin Esasları Nelerdir ?

1) “9’uncu sınıflarda;

Sorumlu olarak sınıf geçilmez.

2) Diğer sınıflarda;

Yıl sonu başarı ortalaması Genel Liseler ile her türdeki Meslekî ve Teknik Liselerde 2.50’den; Anadolu Liseleri, Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri, Anadolu Öğretmen Liseleri ve Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde 3.00’dan; fen liselerinde Türk Dili ve Edebiyatı dersi ile fen ve matematik grubu derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması 3.50’den aşağı olanlar, başarısız oldukları tüm derslerden sorumlu olarak bir üst sınıfa devam ederler.

Yıl sonu başarı ortalaması Genel Liseler ile her türdeki Meslekî ve Teknik Liselerde 2.50; Anadolu liseleri, Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri, Anadolu Öğretmen Liseleri ve Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde 3.00 ve daha yukarı olmasına rağmen alan derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması 3.00’dan, Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinde 3.50’den aşağı olanlar başarısız oldukları alan derslerinden; Fen Liselerinde Türk Dili ve Edebiyatı dersi ile fen ve matematik grubu derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması 3.50’den aşağı olanlar başarısız oldukları tüm derslerden sorumlu olarak bir üst sınıfa devam ederler.

Başarı ortalaması ile başarılı sayılma şartlarını taşıdıkları hâlde yıl sonu başarı ortalamasıyla başarılı sayılamayacak derslerden (Türk Dili Edebiyatı gibi) başarısız dersleri bulunan öğrenciler yalnız bu derslerden sorumlu olarak bir üst sınıfa devam ederler.

Sorumluluğun Kalkması Nasıl Olur?

Öğrencinin sorumlu olduğu dersten sorumluluğu;

Sorumluluk sınavı sonunda o dersten en az “Geçer” not alması durumunda kalkar.

O dersin üst sınıfta okutulan programından başarılı olması durumunda kalkar.

Sorumluluk sınavı sonunda, sorumlu derslerinin bulunduğu sınıfın yıl sonu başarı ortalamasının Genel Liseler ile her türdeki Meslekî ve Teknik Liselerde en az 2.50; Fen Liselerinde Türk Dili ve Edebiyatı dersi ile fen ve matematik grubu derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalamasının en az 3.50; Anadolu liseleri, Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri, Anadolu Öğretmen Liseleri ve Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde en az 3.00; alan derslerinden de sorumlu olduğu ders/dersleri var ise ayrıca alan derslerine ait yıl sonu notlarının ağırlıklı not ortalamasının da en az 3.00; Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinde ise en az 3.50 olması durumunda kalkar.

Sorumlu olunan dersin üst programında başarılı olunması durumunda sadece bir alt sınıfın programındaki sorumluluk kalkar. Alan değiştirmekten dolayı sorumlu duruma düşen öğrencilerin sorumluluklarının kalkabilmesi için bu derslerden sorumluluk sınavlarına girmeleri zorunludur. Yıl sonu başarı ortalaması ile başarılı sayılamayacak ders/derslerden sorumluluğu bulunan öğrencilerin sorumluluğu, sorumluluk sınavında en az “Geçer” not alınmadıkça kalkmaz.

Bir Dersin Ağırlığı Nedir? Derslerin Ağırlıklı Notu Nasıl Hesaplanır?

Bir dersin ağırlığı, o dersin haftalık ders saati sayısına eşittir.

Bir dersin yıl sonu notu ile o dersin haftalık ders saati sayısı çarpılır. Çıkan sayı o dersin ağrılıklı notudur.

Yıl Sonu Başarı Ortalaması Nasıl Hesaplanır?

Aynı yılda okunan bütün derslerin ağırlıklı notları toplamı, aynı derslerin haftalık ders saatleri toplamına bölünür. Çıkan sayı öğrencinin “Yıl Sonu Başarı Ortalaması”dır.

Devamsızlık
Öğrenciler okula devam etmek zorundadırlar. Devamsızlık yapan öğrencilerden;

a) Ders yılı içinde toplam 10 gün okula özürsüz olarak devam etmeyen öğrenciler notları ne olursa olsun başarısız sayılır.

b) Özürlü ve özürsüz devamsızlıklar ile okul yönetimince verilen izinlerin toplamı 30 günü aşamaz. Özürlerin resmi bir makamdan veya özel sağlık kurum veya kuruluşlarından usulüne göre alınmış ve zamanında okul yönetimine teslim edilmiş bir rapor veya belge ile tespit edilmiş, özür belgesinin, özrün sona erdiği tarihten itibaren en geç 7 gün içinde okul yönetimine verilmiş olması gerekir.

c) Yurt içinde ve yurt dışında, bilim, tiyatro, spor, müzik, folklor ve benzeri eğitici ve kültürel faaliyetlere katılan öğrenciler, okula devam edemedikleri süre için izinli sayılırlar.

Yurt içindeki faaliyetlere katılan öğrencilere o ilin Milli Eğitim Müdürlüğünce, yurt dışındaki faaliyetlere katılanlara ise valilikçe izin verilir. İzin süresince yapılan devamsızlıklar özürlü devamsızlıktan sayılır.Ancak, ulusal ve uluslar arası nitelikteki resmi etkinlikler ile bunların hazırlık çalışmalarına katılan öğrencilerin bu organizasyonunu devamı süresince izinli sayıldıkları süreler, devamsızlık süresinin hesaplanmasında dikkate alınmaz.Bu öğrencilerin başarı durumlarının belirlenebilmesi için en az iki dönem notu almış olmaları gerekir.

d) Yetiştirme programlarına devam zorunludur. Yetiştirme programlarına devam etmek zorunda oldukları toplam ders saatinin özürlü ve özürsüz olarak altıda biri kadar devam etmeyen öğrenciler notları ne olursa olsun başarısız sayılırlar.

Başarılı Sayılamayacak Dersler Nelerdir?

Öğrenciler, Türk Dili ve Edebiyatı dersi ile okulların programlarında her sınıfta belirtilen derslerden başarılı olmadıkça, yıl sonu başarı ortalaması ile başarılı sayılmazlar ve başarmadıkça mezun olamazlar. 

Doğrudan Sınıf Geçmenin Esasları Nelerdir?

A. Üç yıllık liselerin dokuzuncu sınıfları ile dört yıllık genel lise türü okulların dokuzuncu ve onuncu sınıflarında öğrenim görüp;

1. Tüm derslerden başarılı olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

2. Yıl sonu başarı ortalaması ile başarılı sayılamayacak derslerden başarılı olup, bazı derslerden başarısızlığı olan öğrencilerin yıl sonu başarı ortalaması; aşağıdaki ortalamalarda olması durumunda;

Genel liseler, her türdeki Mesleki ve Teknik Lise’lerde en az 2.50 olan öğrenciler, doğrudan sınıf geçerler.

Anadolu Liseleri, Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri, Anadolu Öğretmen Liseleri ve Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde en az 3.00 olan öğrenciler, doğrudan sınıf geçerler.

Fen Liselerinde Türk Dili ve Edebiyatı dersi ile fen ve matematik grubu derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması en az 3.50 olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

B. Diğer sınıflarda:

1. Tüm derslerden başarılı olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

2. Yıl sonu başarı ortalaması ile başarılı sayılamayacak derslerden başarılı olup; 

a. Sadece alan dışı derslerden başarısızlığı olan öğrencilerin yıl sonu başarı ortalaması aşağıdaki gibi olması durumunda doğrudan sınıf geçerler.

Genel liseler, her türdeki Mesleki ve Teknik Liselerde yıl sonu başarı ortalaması en az 2.50, olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler

Anadolu Liseleri, Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri, Anadolu Öğretmen Liseleri ve Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde yıl sonu başarı ortalaması en az 3.00, olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

Fen Liselerinde Türk Dili ve Edebiyatı dersi ile fen ve matematik grubu derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması en az 3.50 olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

b. Sadece alan derslerinden başarısızlığı bulunan öğrencilerden, alan derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması; aşağıdaki gibi olması durumunda doğrudan sınıf geçerler.

Genel Liseler ile her türdeki Mesleki ve Teknik Liselerde alan derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması en az 3.00 olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

Anadolu Liseleri, Anadolu Öğretmen Liseleri ve Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde alan derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması, en az 3.00 olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinde alan derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması en az 3.50 olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

Fen liselerinde Türk Dili ve Edebiyatı dersi ile fen ve matematik grubu derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması en az 3.50 olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

c. Hem alan içi hem alan dışı derslerden başarısızlığı olan öğrencilerin ortalamaları aşağıdaki gibi olması durumunda doğrudan sınıf geçerler.

Genel liseler, her türdeki Mesleki ve Teknik Liselerde alan derslerinin yıl sonu ağırlıklı ortalaması en az 3.00, yıl sonu başarı ortalaması en az 2.50 olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

Anadolu Liseleri, Anadolu Öğretmen Liseleri ve Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde alan derslerinin ağırlıklı ortalaması ve yıl sonu başarı ortalaması en az 3.00 olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinde yıl sonu başarı ortalamasının en az 3.00, alan derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması en az 3.50 olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

Fen Liselerinde Türk Dili ve Edebiyatı dersi ile fen ve matematik grubu derslerinin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması en az 3.50 olan öğrenciler doğrudan sınıf geçerler.

Ortalama Yükseltme Sınavı Nedir?

Yıl sonu başarı ortalamasına bakılmaksızın her öğrenci ders yılı sonunda istediği en fazla üç dersten ortalama yükseltme sınavına girebilir.

Son sınıflarda öğrenim görüp mezun olamayan öğrenciler, yeni ders yılı başlamadan önce ikinci bir ortalama yükseltme sınavına alınırlar. Bu sınavlar sonunda da mezun olamayan son sınıf öğrencileri, bundan sonra ortalama yükseltme sınavına alınmazlar.

Ortalama yükseltme sınavına girecek öğrencilerin sınavına gireceği ders/dersler; öğrenci, veli, sınıf öğretmeninin katılımıyla belirlenir ve yazılı olarak okul yönetimine bildirilir.

Ortalama Yükseltme Sınavı İle Sınıf Geçme Nasıl Olur?

Ortalama yükseltme sınavı sonunda;

Başarısız olduğu derslerin her birinden en az “Geçer” not (2.00 ve daha yukarı) alan öğrenciler, doğrudan sınıf geçerler.

Ders yılı sonunda, doğrudan sınıf geçmeyi sağlayacak notları ortalama yükseltme sınavında alan öğrenciler doğrudan sınıfı geçerler.

Sınıf Tekrar Etmenin Esasları Nelerdir?

Ortalama yükseltme sınavı sonunda sınıf geçemeyen 9. sınıf öğrencileri sınıf tekrar ederler.Bütün sınıflarda devamsızlık nedeniyle başarısız sayılan öğrenciler sınıf tekrar ederler.Sınıf tekrarı ortaöğretim süresince bir defa yapılır.